آنچه را لوی-برول در بارۀ ذهنیت ابتدایی می گوید نگارنده در آثار و سخنان «روشنفکران » ایرانی مشاهده کرده است.آنان طوطی وار به یکدیگر می گویند «تاریخ» نشانتان خواهد داد!اما انان پی نبرده اندکه ذهن پیش-منطقی آنان پذیرای درسهای« تاریخ » یا تجربه نیست.آگاهی تاریخی در دورۀ روشنگری ظهور می کندو در قرن نوزدهم که قرن تاریخ نامیده می شود به کمال خود می رسد.سرشت ذهن اسطوره ای روشنفکر ایرانی بی زمان و ضد تاریخی است؛از این رو آگاهی ِتاریخی بدان نفوذ نمی کند. آنچه را لوی-بول آمیختگی می نامدو اندیشۀ ابتدایی را زیر سیطرۀ آن می داند ، نگارنده در سخنان و نوشته های « روشنفکران» ایرانی اعم از روشنفکر « سکولار » و «روشنفکر دینی »مشاهده کرده است.اندیشۀ « روشنفکر» ایرانی پایبند اصل امتناع تناقض نیست بلکه از قانون آمیختگی پیروی می کند. 1-

» ادامه مطلب

در سالهای آغازین سدة بیستم آلبرت اینشتاین نظریة نسبیت (1905) را ارائه داد و اساس فیزیک نیوتنی را متزلزل ساخت. او اعلام کرد که فضای مطلق و زمان مطلق وجود ندارند و این دو نسبی اند و به جای فضا و زمان باید از پیوستار چهاربُعدی فضا- زمان سخن گفت. نظریة نسبیت اینشتاین سروصدای زیادی به پا کرد.
چند سالی از ارائه نظریة نسبیت نگذشته بود که لوسین لوی- برول فیلسوف، جامعه شناس و انسان شناس فرانسوی اصل یگانگی خرد انسانی را که همه می پنداشتند اصلی فرازمانی و فرامکانی است متزلزل کرد. او نسبیت منطقی و نسبیت زبانی و نسبیت فرهنگی را مطرح ساخت. کتاب او کارکردهای ذهنی در جوامع عقب مانده (1910) مانند نظریة نسبیت اینشتاین جنجال آفرید. نام آلبرت اینشتاین، کم و بیش، برای فرهیختگان آشناست. اما لوسین لوی- برول کیست و نظریه اش چیست؟

» ادامه مطلب

Yadollah Moughen
The Persian (Farsi ) translation of Levy-Bruhl's Les fonctions mentales dans les sociétés inférieures has been published (Tehran ,Hermes ,May 2010).The translator of the book is Yadollah Moughen who is the translator of Cassirer's The Philosophy of Symbolic Forms :Mythical Thought and many other Cassirer's books as well. Moughen has written a book about Levy-Bruhl entitled Lucien Levy- Bruhl and The Problem of Mentalities.(Tehran ,Daftare Pajohesh haye Farhanghi,May, 2010 ).

» ادامه مطلب

1-کار کرد های ذهنی در جوامع عقب مانده اثر لوی-برول ترجمۀ یدالله موقن(تهران،نشر هرمس ،1389) ده +528 صفحه گالینگور 12000 تومان ،شمیز 9000 تومان

2-ارنست کاسیرر: فیلسوف فرهنگ نوشتۀ یدالله موقن (تهران ، دفتر پژوهشهای فرهنگی ،1389) 176 ضفحه شمیز قیمت 4800 تومان

3-لوسین لوی-برول و مسءلۀ ذهنیت ها نوشتۀ یدالله موقن (تهران ، دفتر پژوهشهای فرهنگی ،1389) 150 ضفحه شمیز قیمت 4400 تومان

مقالۀ زیر افزودۀ مترجم بر ترجمۀ خود از کتاب " فرد و کیهان در فلسفۀ رنسانس " اثر ارنست کاسیرر است که نشر ماهی آن را در تابستان 1389 منتشر خواهد کرد .

» ادامه مطلب

Yadollah Moughen ,The Meaning of Renaissance


نگارنده کتاب" فرد و کیهان در فلسفه ی رنسانس" نوشته ارنست کاسیرر رابه فارسی بر گردانده است که نشر ماهی آن را در دست انتشار دارد.نوشته ی زیر بخشی از مقدمه ی نگارنده بر آن است.



معنای اصطلاح رنسانس موضوع مباحثه‌های بی‌پایان در میان مورخان به ویژه در قرن بیستم بوده است. بعضی از آنان درباره‌ی ارزش،خصائل متمایز و حدود زمانی رنسانس و حتی وجود خود دوره‌ی تاریخی رنسانس شك كرده‌اند. در میان آن دسته از مورخانی كه وجود دوره‌ی تاریخی رنسانس را پذیرفته‌اند بر سر این كه رنسانس از چه تاریخی آغاز می‌شود و در چه تاریخی به پایان می‌رسد اختلاف نظر وجود دارد. ویلهلم دیلتای می‌نویسد: ((حاكمیت متافیزیك بر روح اروپائی بر پایه‌ی پیوندش با الهیات تا قرن چهاردهم با قدرت تمام ادامه داشت. این متافیزیك – الهیات ، روح سلسله‌ مراتب كلیسایی بود. این سلسله مراتب كلیسایی قدرت خود را بی‌هیچ چالشی تا قرن چهاردهم نگاهداشت سپس نخست در محتوایش،قدرتش و زندگیش سستی و ضعف رخ نمود.
انگیزه‌ی دینی‌در متافیزیك همه‌ی بشریت از قدیمی‌ترین ایام وجود داشته است اما فرهنگ اقوام شرقی زیر سلطه‌ی دین بوده‌ است و تا همین اواخر همه‌ی تفكرات و پژوهش‌ها،در دست یا تحت راهنمایی روحانیان مانند برهمانان،راهبان و خاخام‌ها قرار داشته است(( .
مبداء رنسانس را می‌توان از دیدگاه‌های مختلف مانند: تاریخ،تاریخ ادبیات،تاریخ هنر و غیره موضوع بررسی قرار داد و تاریخ‌های مختلفی را برای آن در نظر گرفت. اما از نظر بعضی پژوهشگران برجسته‌ی رنسانس مانند پل اوسكار كریستلر (Paul Oskar Kristeller) كه دوست و همكار ارنست كاسیرر نیز بوده است به طور تقریبی می‌توان دوره‌ی میان 1300میلادی تا 1600 میلادی را در اروپای غربی دوره‌ی رنسانس نامید

» ادامه مطلب

فلسفۀ صورت های سمبلیک نظریۀ کشاکش نیروهای اجتماعی را نیز مطرح می کند. صورت های سمبلیک مختلف به منزلۀ واقعیت های اجتماعی انضمامی (= کانکریت) هم هماهنگی و هم رویارویی ایجاد می کنند.
مهمترین این رویارویی ها، تقابل میان شیوۀ اسطوره ای درک جهان با شیوۀ غیراسطوره ای آن است.
. کشاکش میان علم و دین، قانون شرع با قانون سکولار، هنر با تکنولوژی، و اخلاق با ارزش گذاری اقتصادی ، کشاکش های فرهنگیِ آشنایی هستند که بارها و بارها در تاریخ مشاهده شده اند. دیدگاه های متخاصم هنر، علم، دین و تکنولوژی با یکدیگر را نمی توان با نشان دادن این که همۀ آنها را می توان از لحاظ فلسفی به منزلۀ صورت های سمبلیک دانست از میان برد.

» ادامه مطلب

تأثیر نظریۀ ذهنیت ابتدایی لوسین لوی – برول بر سوررئالیسم و به ویژه بر ژانر ادبی مدرنیسم نوشتۀ یدالله موقن
Y.Moughen ,Levy-Bruhl's Influence on Surrealism and Avantguard Literature

» ادامه مطلب

موضوعی که بیشتر کاسیررشناسان، به رغم اختلافشان در تفسیر فلسفۀ کاسیرر، بر سر آن توافق نظر دارند شاید این باشد که ارنست کاسیرر بزرگترین فیلسوف فرهنگ در قرن بیستم بود.

1-

» ادامه مطلب

روشنگری خروج انسان از صغارتی است که خود بر خویش تحمیل کرده است. صغارت، ناتوانی در به کاربردن فهم خود بدون راهنمایی دیگری است. این صغارت خود- تحمیلی است اگر علت آن نه در سفیه بودن بلکه در فقدان عزم و شهامت در به کارگیری فهم خود بدون راهنمایی دیگری باشد. شعار روشنگری این است : Sapere Aude «در به کار گیری فهم خود شهامت داشته باش»!

» ادامه مطلب

(مصاحبه ی حامد يوسفي با یدالله موقن )
>.>

» ادامه مطلب

For Lucien Levy-Bruhl
ذهنیت ها ی غیر غربی در مقایسه با ذهنیت های ما، عادتهای ذهنی متفاوتی دارند.» و در یادداشت دیگری(به تاریخ سپتامبر- اوت1938) می نویسد:« به نظر من آمیختگی هنوزهم چیزی اساسی در ذهنیت ابتدایی و شاید در ذهن بشر است. آمیختگی وزنه ای متمم و شاید وزنه ای متقابل با اصول انتظام بخش تفکر منطقی باشد. اما اگر چنین است میدان عمل آمیختگی از کجا آغاز می شود و به کجا خاتمه می یابد؟(...) و چون به نظر می رسد که آمیختگی مستلزم چیزی است که شدیداٌ در برابر فهم پذیر شدن طغیان می کند، پس چگونه می توان این موضوع را هضم کرد که ذهن انسان می تواند درعین حال هم سرچشمۀ عقلانیت باشد وهم غیرعقلانیت(irrational)؟»
. یعنی ذهن بشر هم علم را می آفریند و هم خرافات را

» ادامه مطلب

یدالله موقن


نظریۀ لوی-برول در بارۀ برداشت انسان های ابتدایی ازاسطوره ها وبحثی در بارۀ دفتر چه های یاد داشت لوی-برول که پس از مرگش منتشر شده اند و دفاع از نظریۀ ذهنیت ابتدایی لوی-برول
Lucien Levy-Bruhl 's Carnets

لوی-بول می نویسد:اسطوره در بستر زمانی خاصی قرار دارد، اسطوره فرا – تاریخی است و فوق همۀ آفریدگارها قرار دارد. بنابراین اسطوره هم آینده است و هم گذشته.
در این معناست که نیاکان اسطوره ای از نیاکان واقعی متمایز می شوند، نیاکان اسطوره ای هر آنچه را امروزه وجود دارد آفریده اند، این نیاکان در بیرون از زمان قرار دارند.
جهان اسطوره ای با سیالیت تصاویر و مسخ هایش مشخص می شود.
بنابر این در جهان اسطوره ای همه چیز ممکن است.مقولات جهان اسطوره ای از یکدیگر منفک و متمایز نیستند، بنابراین موجودات می توانند همزمان هم انسان باشند و هم جانور. برای انسان ابتدایی همین آمیختگی مقولات، نمونۀ عالی واقعیت است. این واقعیت همزمان هم پیش – طبیعی است و هم فوق ِطبیعی.

» ادامه مطلب

The Role of Myth and Technology in the Rise of Totalitarism

نوشتۀ جان مایکل کرویز ترجمۀ یدالله موقن( شرحی بر اسطورۀ دولت ارنست کاسیرر)
بررسی نوع ادراک زمان که در ذات تکنیک قرار دارد ، نشان می دهد که فرد ، نه تنها جامعه را به شکل وقایعی از هم گسیخته و بی ارتباط درک می کند، بلکه وجود خویش را نیز به شکل وقایعی از هم گسیخته در می یابد. هگل در سده ی نوزدهم مدعی شد که دولت واقعیت اجتماعی بنیادی است و نمی توان آن را صرفاً به «جامعه ی مدنی» تقلیل داد. هگل جامعه ی مدنی را سازمان یافتن افرادی تعریف می کند که فقط به خاطر مقاصد خصوصی خود زندگی می کنند.23
با غلبه ی تکنیک، چیز تازه ای در حیات اجتماعی رخ می دهد که نمی توان آن را با خصوصی شدنی که هگل در ذهن داشت مقایسه کرد. حتی زندگی فرد در بستر تکنیک همچون رشته ای از رویدادها یا وقایع نمایان می شود. هگل جامعه ی مدنی را مجمعی می پنداشت که برای حفظ فرد تشکیل شده است ؛ از این رو جامعه ی مدنی اراده ی مشترکی را منعکس می کند. اما وقتی زندگی به منزله ی وقایعی درک شد که به طور اتفاقی روی می دهند؛ جامعه نیز به نظر می آید که به معنای اراده ای عمومی (بدان گونه که کاسیرر این اصطلاح را به کار می برد یعنی دارای جهت مشترکی به سوی آینده) دیگر وجود نداشته باشد. علت این وضع این است هنگامی که زندگی همچون وقایعی محض درک شد ، حتی هویت شخصی فرد نیز به صورت تکه پاره نمایان می شود.24
در این حالت به نظر می رسد که تصادف ] یا شانس[ ، یعنی آن چیزی که به اعتقاد هگل نفی کامل خرد است ، اصل غایی هدایت وقایع باشد25
«در چنین وضعی ، اراده جز امری خودسرانه به نظر نمی آید. آن نوع احساس از زمان را ، که در ذات تکنیک است یعنی واقعه ای که چیزی را حاضر می کند، می توان زمان تصادفی مطلق نامید .... چنین زمانی، زمان واقعه ی تصادفی ] یا شانسی[ است، زمان «هر چه پیش آید» است. تکنیک کاملاً «آزاد شده » براساس اراده ای عمل می کند که خودسر است. راهنمایی تکنیک در مرحله ی نهایی خود هیچ مدلی در طبیعت نیست و در این مرحله تکنیک مستقل می شود».

» ادامه مطلب

The Role of Myth and Technology in the Rise of Totalitarism

نوشتۀ جان مایکل کرویز ترجمۀ یدالله موقن( شرحی بر اسطورۀ دولت ارنست کاسیرر)




(بحران در شناخت انسان از منِ خویش)

اسطوره «در زمانهای بحرانی» و در «موقعیت های غیرعادی و خطرناک» خود را نشان می دهد. اسطوره در مواقعی که احساسی شدید ، نیازی مبرم یا خطری عظیم وجود داشته باشد به جامعه رخنه می کند. کاسیرر می گوید که چنین وضعی هنگامی پیش می آید که «نیروهای پیوند دهنده ی حیات اجتماعی، به هر دلیلی،توان خویش را از دست داده باشند» (اسطوره ی دولت صفحۀ 408)
هنگامی که به نظر می رسد شیرازه ی جامعه در حال از هم گسیختن است نیاز به وجود یک رهبر فرا رسیده است . فراخواندن یک رهبر از آرزوی جمعی برای تجدید نظم اجتماعی ناشی می شود. گروهی که بر این آرزوی جمعی چنگ می اندازند می توانند ، این احساسات را به طریقی به کار گیرند که جامعه را دوباره متحد کنند. «نیروهای پیوند دهنده ی حیات اجتماعی بشر» ، یعنی «نیروهای عقلانی، اخلاقی و هنری» هنگامی قدرت خود را از دست می دهند که اعتقاد به آنها سست شده باشد.

» ادامه مطلب